Dersim isminin anlamı
Etimolojisi; "Dağlar" anlamına gelen Taur kökü ile ilişkilidir. "Dağlık Bölge" anlamına gelen yerli arkaik adı, Roma döneminde Latinize olarak "Taurezium" şekline dönüşmüş; daha sonra da bölgede baskın hale gelen İrani diyalektlerin etkisi altında ve halk etimolojisi yolu ile deforme olarak "Dersim" şeklini almıştır.
Dersim ismi ne anlama gelir?
Etimolojisi; "Dağlar" anlamına gelen Taur kökü ile ilişkilidir. "Dağlık Bölge" anlamına gelen yerli arkaik adı, Roma döneminde Latinize olarak "Taurezium" şekline dönüşmüş; daha sonra da bölgede baskın hale gelen İrani diyalektlerin etkisi altında ve halk etimolojisi yolu ile deforme olarak "Dersim" şeklini almıştır. Zazaca Dersim ne demek?
Dersim isminin kökeni nedir? Nereden geliyor? Dersim isminin kökenine dair değişik görüşler bulunmakla birlikte; yaygın görüş buranın Milattan Önce Yunanlı tarihçiler tarafından “Daranis” adıyla anıldığı ve süreç içerisinde halk arasında “Gümüş kapı” anlamına gelen “Dersim” olarak adlandırıldığı tarzındadır. Dersim Kürtçe mi?
Dersim, Gileki (Dimilik) “der” (kapı), “sim” (gümüş), Zazaca'da, Dersimce ise “deyr-sim” sözcüklerinden oluşan bir isim tamlamasıdır. Türkçe'ye “gümüş kapı” olarak çevirebiliriz. Dersimin adı neden Tunceli oldu?
Dersim tarihte çok eski bir bölgenin adıdır. Kürtçe'de “gümüş kapı”, Zazaca da ise “duvarlı” anlamına geldiği rivayet olunur. Burada yüzyıllar boyunca Alevi-Kızılbaşlar, Zazalar, Kürtler, Ermeniler ve Türkler bir arada yaşadılar. Bu nedenle buranın en eski yer ve diğer adları yaşamış halkların mührünü taşır. Dersim kimlere denir?
1879 yılında da Farsça "Gümüş Kapı" anlamına gelen “Dersim” adıyla ayrı bir il olan Tunceli, 1892 yılında tekrar sancak yapılarak Mamurat-ül Aziz (Elazığ) iline bağlanmıştır. Dersim diye telaffuz edilen aslında bugünkü Tunceli'yi değil, o yörenin adını belirler. Dersim Türk mü Kürt mü?
Dersim'de (Tunceli, Erzincan, Elazığ, Sivas, Malatya ve Bingöl illerinin bir kısmı) aşiretlerin isyanı sonucunda mutlak devlet hâkimiyetini sağlamak için Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından aşiretler üzerine Dersim Harekâtı düzenlendi. Dersimlilerin kökeni nedir?
(2) Dersim etnik çeşitliliği bol bir bölgedir. O dönemde ağırlıklı nüfus Kürt/Zaza olmasına karşın bölgede Türkler ve Ermeniler de bulunmaktaydı. Etnik milliyetçiliklerin nüfus siyasetleri gereği Türkler bölgenin Kürt, Kürtler ise Türk olarak gösterilmesinden yakınmaktadır. Dersim Alevileri nereden geldi?
Kimi araştırmacılara göre, Dersimlilerin ataları dağlık bir bölge olan Deylem'deki (Gilan) bir halktır. Deylemliler olarak bilinen bu halk, Vladimir Minorski'ye göre "İranileşmiş" bir halktır. Tunceli Dersim Kürt mü?
Yüzyıllar boyunca melez topraklar olan Dersim'in tarihine baktığımız zaman günümüzdeki Alevi nüfusun farklı etnik kökenlerin özgün bir sentezi olduğunu görüyoruz : Ermeni, İran Deylem, Kürt ve Türkmen. Dersim Alevi midir?
Bütün Kuzey Dersim bölgesi ile neredeyse bütün Kuzey Batı ve Batı nüfusu Kürt Alevidir.